Sinds het begin van de economische crisis lijkt het wel of er dagelijks wel iets in het nieuws is op het gebied van pensioenen en andere levensverzekeringen.

De woekerpolisaffaire, de problemen met de dekkingsgraad van de meeste pensioenfondsen en nu weer de discussies over het nieuwe pensioenakkoord en de nieuwe WFT module pensioenen die het aantal financieel adviseurs dat zich bezig mag houden met pensioenen drastisch zal verminderen.

Iedereen is het er over eens dat er iets moet gebeuren op pensioengebied met zaken als de PPI en een voorzet voor een MKB Pensioenfonds als resultaat. Maar is dat wel de oplossing ? Moeten we het niet veel eenvoudiger maken ? Waarom hebben we nog steeds drie pijlers wanneer er bijna niemand meer lang genoeg bij een zelfde werkgever blijft om voldoende van de tweede pijler te kunnen profiteren ? En wordt het niet eens hoog tijd dat we afstand nemen van het solidariteitsprincipe van de eerste pijler simpelweg omdat dat straks (of eigenlijk nu al) niet meer te betalen is ?

Als je het mij vraagt moeten we naar een systeem waarbij iedereen vanaf het moment van (volwassen) Nederlanderschap premie betaalt voor zijn (of haar) eigen oudedagsvoorziening en nabestaandenvoorziening. Zeg maar de huidige AOW en ANW maar dan helemaal van jezelf. Hierbij zouden dan de premietabellen voor particuliere producten gehanteerd kunnen worden rekening houdend met een uitkering op einddatum gebaseerd op het minimumloon.

Daarnaast (of zo je wilt daarbovenop) zou iedereen vervolgens een aanvullende oudedags- en nabestaandenvoorziening kunnen treffen in de vorm van (bancaire) lijfrente met een losse ORV  (de ANW zit immers ook niet in de AOW). In plaats van de pensioenregeling in de tweede pijler kan de werkgever dan binnen fiscale grenzen meebetalen aan die privé voorziening. Een werkgever hoeft dus geen pensioenregeling meer te treffen maar alleen afspraken te maken over hoeveel hij wenst bij te dragen. Ook dingen als waardeoverdrachten en pensioengaten zouden dan tot het verleden behoren.

Nu hoor ik sommige mensen zeggen “Maar zo iets was er toch eigenlijk al met de C-polis ?” Ja, al was daar dan wel sprake van een eigen polis die telkens moest worden aangepast aan de pensioenregeling van de nieuwe werkgever. De afschaffing van de C-polis heb ik in ieder geval nooit begrepen. Mensen die dankzij hun eigen meeneembare polis vrijwel geen last hadden van een pensioengat werden daar opeens alsnog mee geconfronteerd bij de volgende verandering van werkgever en moesten opeens kijken of waardeoverdracht interessant voor hen was.

Anderen roepen nu waarschijnlijk “en het voordeel van een collectief dan ?” Vraag dat maar aan Chris Oomen van zorgverzekeraar DSW. Zij bieden immers ook geen collectiviteiten simpelweg omdat die kortingen toch weer moeten worden opgebracht door de mensen die niet in een collectief zitten. Of dacht u nu serieus dat het ging om echte kortingen omdat een collectief minder werk met zich meebrengt ?

Ook met het spaarloon en premiesparen (bijdrage werkgever) dat in eerste instantie onbeperkt gebruikt mocht worden voor een lijfrenteverzekering waren we aardig op de juiste weg. Door het wegvallen van premiesparen en de beperking van de fiscale aftrekbaarheid van lijfrentepremies moesten deze polissen echter opeens grotendeels netto betaald worden. Het gevolg was dat veel polissen verlaagd werden waardoor deze, bijvoorbeeld door hoge risico ontrekkingen, spontaan veranderden in “woekerpolissen”. De overheid als mede schuldige aan de woekerpolisaffaire; het mag best wel eens gezegd worden.

En wat te denken van de opvolger, de levensloopregeling (straks vitaliteitsregeling) ? Maximaal 12% van het brutoloon sparen met een maximum van 210% van het laatstverdiende loon dat vervolgens mag worden doorgestort in pensioen mits er een tekort is. Verander pensioen in lijfrente en je hebt bijna de hierboven voorgestelde pijler 1 + pijler 3 oplossing met fiscale bijdrage van de werkgever te pakken. Zonder pijler 2 is er immers altijd een tekort waar het levensloopgeld voor gebruikt zou mogen worden.

Maar nee, er moet een nieuw pensioenaccoord komen en adviseurs moeten nog meer tijd en geld besteden aan opleidingen en examens die uiteindelijk toch door de klant betaald moeten worden.

Een WFT module pensioenen voor adviseurs die zich bezighouden met het adviseren van pijler 2 terwijl de meeste “woekerpolissen” toch echt in de derde pijler en in kapitaalverzekeringen voor huis, boot, of studie voor de kinderen zitten. Al die adviseurs die er geen probleem mee hadden veel te hoge vaak onnodige aanvullende voorzieningen te “adviseren” (lees: verkopen) mogen straks gewoon doorgaan met het stapelen van hun “rommel” bovenop de, door alle kosten voor verplichte papieren veel te duur geworden, tweede pijler voorziening.

Schaf de tweede pijler af, maak eenvoudige regels voor de bijdrage van de werkgever en zorg dat de mensen met behulp van een onafhankelijke en integere adviseur iets kunnen regelen dat volledig van hen zelf is.

Was de slogan van de belastingdienst niet “Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker” ?

Deze column is geschreven onder persoonlijke titel.
Licentie :  Creative Commons (CC BY-SA 3.0)

Om een indruk te geven van de regelgeving m.b.t. pijler 2 advisering hieronder de Leidraad Pensioenadvisering van de AFM.  Wanneer een adviseur hier aan wil voldoen is een werkgever enkele duizenden euro’s aan adviesuren kwijt voordat er een pensioenregeling is. Dit geld kan naar mijn mening veel beter besteed worden aan goede advisering van de werknemers.

AFM Leidraad Pensioenadvisering

1. De AFM helpt bij een goed advies
2. Inventariseer aanwezigheid CAO en BPF
3. Wat voor pensioenregeling wil de werkgever?
4. Wat kan en wil de werkgever betalen voor een pensioenregeling?
5. Passend advies houdt rekening met alle relevantewet- en regelgeving op het gebied van pensioenen
   
6. Samenvatting aandachtspunten advisering pensioenregeling
   
7. Welk pensioenproduct past bij de werkgever?
   
8. Advies bij wijziging of verlenging bestaande pensioenregeling
   
9. Advies aan werknemers
   
10. Advisering van de werkgever over een passend pensioenproduct: samenvatting
    
11. Beoordeling betaalbaarheid pensioenregeling voor werkgever